Arsiv - Kategoriye gore : "Bilim"



Kadın & Bilim & İslam Suat Öztürk - 13 Mart 2007

Değişen Dünyada Feminizm

[Not: Bu yazı daha önce üç bölüm halinde yayınladığım “İki Feminizm Arasında” başlıklı yazıların birleştirilmiş ve -sanki yeterice uzun değilmiş gibi- biraz daha genişletilmiş halidir. Okumaya niyetlenenlere duyurulur.]

***

Feminizm ve cinsel devrim kuşkusuz son 40 yılın en çok konuşulan konularından. Konunun Batı dünyası ile Türkiye’de tartışılma ekseni her ne kadar farklı da olsa ortak kökenden kaynaklanan bir mesele olduğu aşikar.

Ben bu yazıda bir Batılı müslüman entelektüelin Feminist akımdaki değişimleri irdeleyen makalesini (link için Bülent Bey’e teşekkürler) özetlemek ve değerlendirmek istiyorum.

Bahsettiğim entelektüel (A.Hakim Murad) Tim J. Winter. Winter 1960 doğumlu bir İngiliz. Çeyrek asır önce Kahire’de Arapça ve İslamî ilimler tahsili sırasında ihtida etmiş. (Müslüman olmuş.) Cambridge Üniversitesinde öğretim görevlisi olan Winter bir İslam uzmanı.

Winter daha önce de İslam, kadın ve feminizm üzerine “İslam, Irıgaray ve Cinsiyetin yeniden tanzimi” başlıklı uzun bir makale yayımlamıştı. [Bunun yanında başka makalelerinin de bulunduğu bir kitabı “Postmodern Dünyada Kıbleyi Bulmak” adıyla Türkçeye çevrildi.]

Çevirisine Karakalem’in Kasım-Aralık 2006 sayısında rastladığım “İki Feminizm Arasında” başlıklı bu makaleyi üç bölüme ayırabiliriz.

Birinci bölümde Winter “en insaflı ve rikkatli feminist yazarlardan” diye tanımladığı Germanie Greer’in 1999′da çıkan “The Whole Woman” adlı kitabını ele alarak batılı feminist söylemin otuz yıllık süre içinde sosyal ve bilimsel bağlamda nasıl değişme uğradığını gözler önüne seriyor. Winter 1970′lerdeki feminizmin, daha ziyade erkeklerin ve kadınların cinsiyet farklılıklarını sosyal bir inşa kabul eden anlayışın kırılmasına yönelik “eşitlik feminizmi” iken, 1990′lardaki feminizmin erkek-kadın farklılığının şekillenmesinde kadın ve erkek “tabiatının” çok önemli olduğu inancına dayanan ” farklılık feminizmi” olduğunu ileri sürüyor.

Devamini Oku »

Popularity: 27% [?]

Duyuru & Bilim & İslam Suat Öztürk - 16 Şubat 2007

İslam, Evrim ve Bir Konferans

Detaylar, yakında

Beni tanıyan dostlar başka sitelerde  “Evrim Teorisi” konusunda sık sık tartışmalara girdiğimi bilirler.

“Darwinizm” konusuna bu sitede hiç değinmedim, çünkü  benim  blog camiasına girmeme de vesile olan mustafaakyol.org bu konu hakkında güzel tartışmaların yapılabildiği ender yerlerden birisi. Ve  “Düşünceler”in takipçilerinin büyük çoğunluğu da Mustafa Akyol’un sitesinden haberdar.

Önce konu hakkında düşüncelerimi yazayım, sonra bir konferansın duyurusunu yapacağım.

Darwinizm (yaygın olarak kullanıldığı anlamıyla evrim teorisi) kadîm bir tartışma konusu.

Hemen belirtmeliyim ki İslamî açıdan evrim teorisinden korkmaya, çekinmeye gerek yok. İslam’ın yaratılışın yöntemi açısından “evrim kavramı” ile çelişmediğini düşünüyorum. Bunu da katıldığım tartışmalarda sık sık belirttim. Bazı müslümanlar -bence çok yanlış bir biçimde- evrim teorisini reddetmeyi adeta bir iman esası haline getiriyorlar.

Devamini Oku »

Popularity: 32% [?]

Tarih & Bilim & İslam Suat Öztürk - 05 Şubat 2007

İslam ve Bilim

Daha önceki yazılarımdan  birinde  Mayıs 07′de İstanbul’da açılacak olan “İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi” nden bahsisle İslam Bilim Tarihi uzmanı ve Frankfurt Üniversitesi Arap-İslam Bilimleri Enstitüsü Başkanı Prof. Fuat Sezgin Hoca’dan bahsetmiştim.

Fuat Hoca’nın  geçtiğimiz günlerde  Malezya Teknik Üniversitesi’nce kendisine fahri doktora ünvanı verilmesi sırasında yaptığı konuşması Zaman’da yorum olarak yayımlandı.  Bunu daha önce yazacaktım ama ancak fırsat bulabiliyorum.

Son derece önemli noktalara temas eden Fuat Sezgin’in konuşma metnini mutlaka okumanızı öneririm. Yazının tamamı okunmalı - uzun değil merak etmeyin-  ama ben bir  kısmını alıntılayıp üzerine birşeyler söylemek istiyorum:

Devamini Oku »

Popularity: 45% [?]

Kadın & Bilim & İslam Suat Öztürk - 10 Aralık 2006

İki Feminizm Arasında - III [Son]

İki Feminizm Arasında - I başlıklı ilk yazıda Winter’in, -ilk dönem radikal feministlerinden olan ama daha sonra görüşünü yeni feminist söylem eksenine kaydıran- Germanie Greer’in, 1999′da çıkan “The Whole Woman” adlı kitabını ele alarak batılı feminist söylemin otuz yıllık süre içinde sosyal ve bilimsel bağlamda nasıl değişme uğradığını işlediği makalesini değerlendirmiştim.

İkinci yazıda da aynı makalenin feminizm bağlamında kadın ve erkek farklılıklarına ilişkin son bilimsel bulguları yorumlayan bölümlerini işlemiştim.

Ve son bölüm. Tüm bunların İslamî açıdan kısa bir değerlendirmesi.

Winter son bölümün girişinde “ben şimdi devam etmek ve Müslümanlar olarak, arzu ettiğimiz, esas noktaları vahiyle belirlenmiş bir topluma dair kendi anlayışımızı ortaya koymak için, bu keşiflerin sonuçlarından bahsetmek istiyorum.” diyor ve eski feminist polemiğin, erkeğin ve kadının doğuştan gelen kişilik özelliklerine duyulan inanç temelinde,İslâm’a karşı artık daha fazla tutunamayacağını belirtiyor.

Müslüman dünyada yeni bilimsel bulguların ve yeni feminizmin henüz pek bilinmediğine vurgu yapan Winter, Türkiye’nin yönetici elitlerinden Bangladeş’teki Teslime Nesrin’e kadar, seküler kesimin, ısrarla cinsiyet farklılıklarının ve işyerlerindeki eşitsizliklerin toplum mühendisliği yoluyla ve yeni tavırların telkiniyle bertaraf edilebileceğini söylemeye devam ettiklerini belirtiyor.

Devamini Oku »

Popularity: 24% [?]

Duyuru & Bilim & İslam Suat Öztürk - 03 Aralık 2006

İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi

Hep olumsuz şeylerden bahsedecek değiliz. Güzel şeyler de oluyor bu arada.

Dün Zaman’da bir haber okudum. Habere göre Halife Me’mun’un haritası, Sufi’nin gökküresi, Takiyüddin’in su pompası, dünyanın ilk tankı, Cezeri’nin mekanik aletleri gibi Müslüman alimlerin bilim dünyasına armağan ettiği, ancak tarihin tozlu sayfaları arasında unutulan yüzlerce keşif, nihayet Osmanlı’nın idare merkezi Topkapı Sarayı’nda kalıcı bir mekanda bir araya geliyormuş. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında oluşturulan işbirliği çerçevesinde, Sur-ı Sultanî içerisinde bulunan ‘Has Ahırlar’, İslam Bilim ve Teknoloji Müzesi olarak düzenleniyormuş. Müzenin teşhir ve tanzim çalışmalarını Frankfurt Üniversitesi Arap-İslam Bilimleri Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Fuat Sezgin gerçekleştirecekmiş.

Bu projenin başında Fuat Hoca’nın olduğunu duyunca sevincim iki kat daha arttı.

Fuat Sezgin Hoca 1960 ihtilalinden sonra, 147′liklerden biri olarak üniversiteden atılmış ve Almanya’ya yerleşerek orada profesör olmuş çok değerli bir ilim adamımız. 1954 yılından beri İslam Bilim ve medeniyet tarihi ile ilgileniyor. 1981′den beri kuruculuğunu yaptığı Frankfurt Goethe Üniversitesi Arap-İslam Bilimi Tarihi Enstitüsü’nde çalışıyor. Fuat Sezgin Hoca’nın elyazması eserlerde bularak yeniden imal ettirdiği 800 adet unutulmuş alet ve makine de aynı enstitüde yer alan müzede sergileniyor.

Devamini Oku »

Popularity: 22% [?]

Kadın & Bilim & İslam Suat Öztürk - 01 Aralık 2006

İki Feminizm Arasında - II

T.J.Winter’in bir dergideki makalesine atıfla aynı konuyu işlediğim ilk yazıda “İkinci bölümde ise feminizm bağlamında kadın ve erkek farklılıklarına ilişkin son bilimsel bulguları yorumlayan Winter, son bölümde de tüm bunların İslamî açıdan bir değerlendirmesini yaparak makalesini bitiriyor.” demiştim.

Winter’in makalesinin ikinci bölümünü bu yazıda inceleyelim. Bu bölüm feminizm bağlamında daha çok kadın ve erkek farklılığına ilişkin son bilimsel bulguları kapsıyor.

Winter’e göre Feministler arasında yankıları olan en belirgin alan, cinsiyetleri ayıran fiziksel güç farklılıkları alanıdır. Hayatın fiziksel güç ve çeviklik gerektirdiği alanlarında erkeklerin avantajlı olmaları ve kadınların bu güçten yoksun olduklarının farkedilmesiyle, eşitlik çabası başarısız olmuştur.

Bu konuda bir örnek veriyor Winter.

İngiliz ordusunda kadınların ve erkeklerin benzer görevlere tabi tutulmasını garanti eden ve cinsiyet ayrımı yapmayan “seçme prosedürler” adı verilen 1998 kuralları uygulanmıştır. Sonuç, kadınların yaralanmalarında erkeklere nisbeten muazzam bir artıştır. Aşırı yüklenmeye bağlı yaralanmaların tıbbî yükü , mesela zorlamaya bağlı kırıklar, erkekler için yüzde 1.5 olarak hesaplanırken, kadınlar için yüzde 4.6 ve yüzde 11.1 arası herhangi bir değerdedir. Bu durum hakkında bir rapor derleyen ordu görevlisi Yarbay Doktor Gemmell, kadınların kemik büyüklüğü ile kas ağırlığı arasındaki farkın kadın iskeletine erkeklere oranla yüzde 33-39 daha fazla baskı uyguladığını belirtmiştir. Sonuç şudur: Sosyal değişimler kadınların aktif çatışmalardan hariç tutulmasını destekleyen geleneksel ahlakî gerekçeleri aşmış olsa da, yalnızca tıbbî deliller İngiliz ordusunu kadınları piyadelikten ve Kraliyet Zırhlı Birliği’nden uzak tutmaya zorlamaktadır.

Devamini Oku »

Popularity: 22% [?]

Kadın & Bilim & İslam Suat Öztürk - 20 Kasım 2006

İki Feminizm Arasında - I

(A.Hakim Murad) Tim.J.Winter’ den daha önce eski blogumda bahsetmiştim. Winter 1960 doğumlu bir İngiliz. Çeyrek asır önce Kahire’de Arapça ve İslamî ilimler tahsili sırasında ihtida etmiş. (Müslüman olmuş.) Cambridge Üniversitesinde öğretim görevlisi olan Winter bir İslam uzmanı.

Winter daha önce İslam, kadın ve feminizm üzerine “İslam, Irıgaray ve Cinsiyetin yeniden tanzimi” başlıklı uzun bir makale yayımlamıştı. [Bunun yanında başka makalelerinin de bulunduğu bir kitabı “Postmodern Dünyada Kıbleyi Bulmak” adıyla Türkçeye çevrildi.]

Winter’in yine feminizm üzerine yayımladığı uzun bir makalesinden (Link için Bülent Bey’e teşekkürler.) bahsetmek istiyorum. Çevirisine Karakalem’in Kasım-Aralık 2006 sayısında rastladığım “İki Feminizm Arasında” başlıklı bu makaleyi üç bölüme ayırabiliriz.

Birinci bölümde Winter “en insaflı ve rikkatli feminist yazarlardan” diye tanımladığı Germanie Greer’in 1999′da çıkan “The Whole Woman” adlı kitabını ele alarak batılı feminist söylemin otuz yıllık süre içinde sosyal ve bilimsel bağlamda nasıl değişme uğradığını gözler önüne seriyor. Winter 1970′lerdeki feminizmin, daha ziyade erkeklerin ve kadınların cinsiyet farklılıklarını sosyal bir inşa kabul eden anlayışın kırılmasına yönelik “eşitlik feminizmi” iken, 1990′lardaki feminizmin erkek-kadın farklılığının şekillenmesinde kadın ve erkek “tabiatının” çok önemli olduğu inancına dayanan ” farklılık feminizmi” olduğunu ileri sürüyor.

Devamini Oku »

Popularity: 15% [?]

Düşünce & Bilim & İslam Suat Öztürk - 19 Ağustos 2006

Yeni Olan Ne?

Takip ettiğim blogları okurken, Hande Hanım’ın blogunda çok güzel bir yazı ile karşılaştım. Guardian’dan Madeleine Bunting’in 19 Temmuz 2006 tarihli yazısından, okurken altını çizdiği satırları çevirip bloguna almış Hande Hanım. “İmanın ve Aklın Global Kaynakları” başlıklı bu yazı okunmaya değer.

Madeleine Bunting’un yazısındaki “Kuantum fizikçileri gerçeği anlayışımızı sorguluyor ve Hindular cevap veriyor: Yeni olan ne?” cümlesini okuyunca aklıma benim de kuantumdan söz açılan ortamlarda aynı Hindular gibi “Yeni olan ne? ” sorusunu sorduğum geldi. Kuantum alemine dalınca benim gördüğüm Gazali’nin sistematize ettiği, İslâm’ın “varlık tasavvuru” nun doğrulanmasıdır. Yani “gerçekliğe” dair yeni olanın ne olduğunu sadece Hindular değil biz Müslümanlar da soruyoruz.

Devamini Oku »

Popularity: 9% [?]